Trong quá trình tìm hiểu về ngành thiết kế giao diện, chắc hẳn bạn đã không ít lần nghe các anh chị trong nghề nhắc đến thuật ngữ “Mockup”. Tuy nhiên, đối với người mới, khái niệm này thường bị nhầm lẫn với các khái niệm khác như Prototype. Vậy thực chất mockup là gì và tại sao nó lại là “linh hồn” trong quy trình bàn giao thiết kế?

Bài viết này sẽ giúp bạn bóc tách mọi khía cạnh về mock up là gì, từ định nghĩa lý thuyết đến cách vận dụng thực tế tại các Agency và Product House tại Việt Nam.

Đọc thêm về UI/UX:

I. Mockup là gì? Định nghĩa chuẩn xác nhất

Để trả lời câu hỏi mock-up là gì, chúng ta có thể hiểu đơn giản như sau:

Mockup là một bản mô phỏng hình ảnh trung thực về thiết kế cuối cùng của sản phẩm. Nếu các bản phác thảo ban đầu là bộ khung xương, thì mockup chính là phần da thịt, màu sắc và quần áo. Nó thể hiện chính xác 100% về mặt thị giác: từ màu sắc, font chữ, hình ảnh cho đến khoảng cách giữa các thành phần thiết kế.

Trong ngành sáng tạo, có hai khái niệm bạn cần phân biệt:

  1. Mockup sản phẩm là gì (Product Mockup): Thường dùng trong đồ họa 2D/Branding để “ướm” thiết kế lên các vật phẩm thực tế như bao bì, áo phông.

  2. Mockup là gì trong thiết kế UI/UX: Đây là bản thiết kế giao diện hoàn chỉnh của website hoặc ứng dụng trên màn hình trước khi được chuyển cho bộ phận lập trình.

II. Vai trò quan trọng của việc thiết kế mockup là gì?

Nhiều người mới thường thắc mắc: “Tại sao không nhảy thẳng vào lập trình luôn mà phải mất thời gian làm mockup là gì cho phức tạp?”. Câu trả lời nằm ở 3 giá trị cốt lõi:

1. Hiện thực hóa ý tưởng một cách trực quan

Bản mockup giúp khách hàng và các bên liên quan hình dung được chính xác sản phẩm sau khi hoàn thiện sẽ “trông như thế nào”. Thay vì tưởng tượng qua các nét vẽ sơ sài, họ sẽ thấy được sự phối hợp giữa màu sắc thương hiệu và bố cục hoàn chỉnh.

2. Tiết kiệm chi phí và thời gian sửa chữa

Việc sửa một file thiết kế trên Figma hay Photoshop luôn nhanh và rẻ hơn rất nhiều so với việc sửa code của lập trình viên. Thiết kế mockup là gì nếu không phải là công đoạn để chúng ta sai và sửa trước khi đổ tiền vào xây dựng hệ thống?

3. Công cụ thuyết phục khách hàng hiệu quả

Trong các buổi Pitching, một bản mockup chân thật và rõ ràng sẽ dễ dàng chiếm trọn niềm tin của khách hàng hơn là những lời nói suông. Nó chứng minh năng lực thẩm mỹ và sự chuyên nghiệp của Designer ngay từ cái nhìn đầu tiên.

III. Phân biệt giữa Wireframe, Mockup và Prototype

Đối với những người mới gia nhập ngành UI/UX, việc nhầm lẫn giữa Wireframe, Mockup và Prototype là điều rất thường thấy vì cả hai đều thể hiện giao diện ở mức độ chi tiết cao. Tuy nhiên, nếu đi sâu vào mục đích sử dụng trong quy trình làm việc, chúng ta sẽ thấy các khái niệm này đảm nhận những nhiệm vụ hoàn toàn khác biệt để phục vụ cho sự thành công của sản phẩm.

Dự án UI/UX thường khởi đầu bằng Wireframe – bản phác thảo cấu trúc thô. Nó giống như bản vẽ kỹ thuật đen trắng của một ngôi nhà, nơi chúng ta chỉ tập trung bố trí vị trí phòng và lối đi. Mục đích cốt lõi của Wireframe là xác định cấu trúc thông tin và luồng đi của người dùng, giúp thống nhất về tính logic trước khi đầu tư vào thiết kế chi tiết.

Sau khi khung xương ổn định, Designer tiến đến giai đoạn làm mockup là gì. Lúc này, thiết kế được khoác lên lớp “da thịt” hoàn chỉnh với màu sắc, font chữ và hình ảnh thực tế. Mục đích chính của mockup là định hình phong cách thị giác và sự nhất quán thẩm mỹ. Đây là căn cứ quan trọng để khách hàng duyệt diện mạo và lập trình viên bắt đầu viết code.

Cuối cùng là Prototype – bản mẫu có khả năng tương tác. Nếu mockup là ảnh tĩnh thì prototype giống như bản dùng thử, cho phép người dùng nhấn nút, chuyển trang và cảm nhận thực tế luồng hoạt động. Mục đích của nó là kiểm chứng tính năng và trải nghiệm người dùng, giúp giảm thiểu rủi ro và sai sót về mặt chức năng trước khi sản phẩm chính thức ra mắt.

IV. Các công cụ phổ biến để làm mockup hiện nay

Tùy vào mục đích sử dụng và lĩnh vực thiết kế, bạn có thể lựa chọn các công cụ phù hợp để thực hiện sản phẩm của mình.

1. Figma (Lựa chọn số 1 cho UI/UX)

Figma hiện là công cụ hàng đầu để thiết kế mockup giao diện. Với khả năng cộng tác thời gian thực và quản lý linh hoạt, đây là phần mềm mà bất cứ ai bắt đầu học UI/UX cũng nên làm quen đầu tiên.

2. Adobe Photoshop

Khác với Figma, Photoshop thường được các Designer ưu tiên khi cần tạo ra các mockup sản phẩm là gì như bao bì hay phối cảnh 3D. Khả năng xử lý ánh sáng và đổ bóng của Photoshop giúp bản mockup trông cực kỳ sống động và chân thực.

V. Kết luận

Hiểu rõ mockup là gì chính là bước đệm đầu tiên để bạn dấn thân vào con đường UI/UX chuyên nghiệp. Mockup không chỉ là một bức tranh đẹp, nó là cầu nối giữa ý tưởng và thực tế, là ngôn ngữ chung giữa Designer, Khách hàng và Lập trình viên.

Nếu bạn là người mới, hãy bắt đầu bằng việc luyện tập vẽ mockup là gì trên các công cụ như Figma để làm quen với tư duy bố cục. Khi đã làm chủ được mockup, bạn sẽ tự tin hơn trong việc xây dựng những sản phẩm có giá trị thực tế cao.

Bạn đã sẵn sàng để tạo ra bản mockup đầu tiên của mình chưa? Nếu bạn đang tìm kiếm một lộ trình bài bản để nâng tầm kỹ năng, hãy tham khảo các khóa học UI/UX tại TELOS Academy. TELOS sẽ đồng hành cùng bạn từ những bước cài đặt công cụ đầu tiên cho đến khi bạn có thể tự tay thiết kế những giao diện chuyên nghiệp.

    I. Thông tin cá nhân

    II. Lựa chọn khóa học

    TELOS Academy sẽ liên hệ với bạn trong vòng 24 giờ để hiểu rõ hơn về nhu cầu của bạn. Hãy để ý điện thoại để không bỏ lỡ cuộc gọi từ chúng mình nhé!